Home | Monitor ombuigingen

Monitor ombuigingen

In aanloop naar de begroting 2026 is een ombuigingsproces doorlopen. Dit heeft geresulteerd in een kleine honderd ombuigingen.
Voor het monitoren van de ombuigingen zijn de volgende uitgangspunten vastgesteld:

We monitoren alle ombuigingen totdat ze gerealiseerd zijn.
We gaan expliciet monitoren via de reguliere P&C cyclus, afhankelijk van de inhoud en het bedrag.
In principe alleen ombuigingen vanaf € 50.000 expliciet monitoren in de P&C producten.
De ombuigingen die we expliciet monitoren krijgen een "Lias-kaart" (vast model). De informatie van deze kaart wordt opgenomen in de P&C documenten.

Er zijn door het college negen ombuigingen vastgesteld die we expliciet gaan monitoren.
Voor de categorie inkomstenverhoging zijn dit:

Extra inkomsten vermakelijkheidsretributie;
Tarieven zwempakketten verhogen;
Verhogen budget inkomsten anterieure overeenkomsten;
Verhoging kostendekkendheid leges omgevingsvergunningen met 10%.

Voor de categorie met beleidsmatige consequenties zijn dit:

Ombuiging wegbermen en bermsloten;
Verlagen bijdrage ODBN;
Ombuiging voorziening wegen;
Verlagen beeldkwaliteit winkelcentra van A naar B niveau (afvalbakken);
Stoppen aanpak vakantieparken.

Ombuigingen			(bedragen x € 1.000)
Categorie:	Inkomstenverhoging
Extra inkomsten vermakelijkhedenretributie
Voortgang:		Toelichting:
Gestart		In de begroting 2026 zijn nog geen inkomsten vermakelijkhedenretributie verwacht. Gesprekken met organisatoren en voorbereiding op een verordening zijn reeds opgestart.
Consequentie:
Een tariefverhoging van €3 per kaartje schrikt festivalbezoekers niet af en levert de gemeente extra dekking op voor onderhoud van het openbaar gebied.
Toelichting op consequentie:
In de begroting is vanaf 2027 rekening gehouden met een tarief van € 3,- per kaartje. Een opbrengst van € 615.000 is vanuit de context van proportionaliteit niet realistisch ten opzichte van toerekenbare kosten ter hoogte van € 125.000 tot € 150.000. In de integrale afweging bij de begroting 2027 zal dit worden meegewogen.
Stoppen aanpak vakantieparken			97
Voortgang:		Toelichting:
Gestart		We volgen nauwgezet de landelijke discussie over het permanent wonen op vakantieparken. Op 3 juli 2026 is bekend geworden dat de aangekondigde instructieregel wordt doorgevoerd. Deze blijkt niet uitvoerbaar en er is geen beter alternatief gevonden. Voor het einde 2026 wordt een landelijk handelingskader verwacht op basis waarvan beleid kunnen maken en kunnen handelen. Gemeenten worden verzocht - vooruitlopend op het handelingskader - terughoudend te zijn met handhaving.
Consequentie:
Handhaving van rechtmatig gebruik is regulier VTH-werk, waarbij toezicht loopt voor bewoners na 5 november 2020 en landelijk een discussie gaande is over permanent wonen op vakantieparken.
Toelichting op consequentie:
We volgen nauwgezet de landelijke discussie over het permanent wonen op vakantieparken. Op 3 juli 2026 is bekend geworden dat de aangekondigde instructieregel wordt doorgevoerd. Deze blijkt niet uitvoerbaar en er is geen beter alternatief gevonden. Voor het einde 2026 wordt een landelijk handelingskader verwacht op basis waarvan beleid kunnen maken en kunnen handelen. Gemeenten worden verzocht - vooruitlopend op het handelingskader - terughoudend te zijn met handhaving.
Tarieven zwempakketten verhogen			60
Voortgang:		Toelichting:
Gestart		Voortgang loopt op schema. Maandelijks worden cijfers gemonitord en we zitten halverwege het jaar op 56% van het te behalen resultaat.
Consequentie:
Het zwemaanbod wordt gestandaardiseerd naar één ABC-diplomapakket met jaarlijkse prijsverhoging van €100 in 2026-2028, en bij De Molen Hey en De Beemd wordt zwemles van 1,5 uur ingevoerd.
Toelichting op consequentie:
In het begin zijn er een paar reacties op gekomen, maar er zijn geen formele klachten ingediend.
Verhogen budget inkomsten anterieure overeenkomsten			168
Voortgang:		Toelichting:
Gestart		Zoals het er nu uitziet wordt de verhoging van het budget in 2026 gerealiseerd. Dit blijft afhankelijk van het aantal aanvragen/projecten, ook in de komende jaren.
Consequentie:
Door de overgang naar de Omgevingswet, afronding van lopende projecten en nieuwe werkprocessen kan het aantal ruimtelijke procedures dalen, waardoor de voorgestelde batenstijging mogelijk niet wordt gehaald.
Toelichting op consequentie:
De genoemde consequentie is breder dan alleen de anterieure overeenkomsten. Betreft ook met name de leges van uit de Omgevingsvergunningen.
Verhoging kostendekkendheid leges omgevingsvergunningen met 10%			200
Voortgang:		Toelichting:
Gestart		In de begroting van 2026 is € 200.000 aan extra legesinkomsten geraamd om daarmee de kostendekkendheid te verhogen. Deze verhoging is vertaald naar hogere tarieven in de legesverordening 2026 om die extra inkomsten te genereren.
Consequentie:
De legestarieven stegen in 2025 al met 10,58% om Omgevingswet-derving op te vangen; een aanvullende verhoging van 13% betekent een totale stijging van circa 25% ten opzichte van 2024.
Toelichting op consequentie:
In de begroting van 2026 is € 200.000 aan extra legesinkomsten geraamd om daarmee de kostendekkendheid te verhogen. Deze verhoging is vertaald naar hogere tarieven in de legesverordening 2026 om die extra inkomsten te genereren.
Categorie:	Ombuiging met beleidsmatige consequenties
Ombuiging voorziening wegen			250
Voortgang:		Toelichting:
Gestart		Op basis van inspecties wordt het een uitdaging om alle onderhoudswerkzaamheden uit te kunnen voeren.
Consequentie:
Om te blijven voldoen aan het beleid zal de beheerder duidelijke opdrachten moeten opstellen om binnen het beschikbare budget werkzaamheden uit te kunnen voeren. Er zullen eventueel wegen niet onderhouden kunnen worden.
Toelichting op consequentie:
Risico is dat er achterstallig onderhoud gaat optreden. Beheersmaatregel hierop is om extra middelen te vragen aan de Raad.
Ombuigingen wegbermen en bermsloten			290
Voortgang:		Toelichting:
Gestart		- In 2026 gaan we de C-watergangen maaien volgens het één keer per twee jaar maaien. Hiermee halen we in 2026 een bezuiniging van 200k door maar de helft van het areaal te maaien. In afwijking van de keur (i.o. met de bestuurder en de afdeling water & riolering) gaan we hierbij niet van de andere aangelande vragen om het tussenliggende jaar te maaien, hiermee voorkomen we dat we ook moeten schouwen en aanschrijven, voor de watervoerendheid van de sloten is dit geen probleem. - De B-watergangen heeft meer voeten in aarde vanwege de verplichting van de andere aangelande en het aanpassen van de data. Dit pakken we voor 2027 verder op.
Consequentie:
We hebben minder transport- en verwerkingskosten van het maaisel. We sluiten beter aan op de bepalingen in de Keur van de waterschappen.
Toelichting op consequentie:
Zijn nog steeds relevant.
Verlagen beeldkwaliteit winkelcentra van A naar B niveau - Afvalbakken			113
Voortgang:		Toelichting:
Bijsturen		Afvalbakken (in 2026 25k) minder kosten - We hebben de afgelopen twee jaar ruim 100 afbakken verwijderd hiermee halen we in 2026 een bezuiniging van 25k.
Consequentie:
Eenmalige verwijdering kost circa € 8.000, waarna onderhoudskosten dalen, maar minder voorzieningen mogelijk leiden tot meer meldingen.
Toelichting op consequentie:
Consequentie is nog van toepassing.
Verlagen bijdrage ODBN			150
Voortgang:		Toelichting:
Gestart		Binnen de kaders van de gemeenschappelijke regeling kan Meierijstad, voor zover het geen wettelijke basistaken betreft, zelf keuzes maken in de omvang van de aan de ODBN opgedragen verzoektaken. Uit de realisatiecijfers tot 1 juli 2026 blijkt dat de inzet op verzoektaken achterblijft bij de urenraming zoals opgenomen in het werkprogramma 2026 ODBN-Meierijstad. Gecombineerd met de ervaring uit voorgaande jaren dat de uiteindelijke afrekening veelal plaatsvindt tegen een lager gedifferentieerd uurtarief dan het in de begroting gehanteerde gemiddelde uurtarief, bestaat op dit moment de verwachting dat het werkprogramma 2026 binnen het beschikbare budget kan worden uitgevoerd. Om die reden is de in de gemeentelijke begroting opgenomen taakstelling van € 150.000 vooralsnog haalbaar, zonder dat dit naar verwachting gevolgen heeft voor de uitvoering van de wettelijke basistaken.
Consequentie:
Het terughalen van taken vergroot de eigen regie, maar brengt ook extra verantwoordelijkheid, kosten en risico’s met zich mee waarvoor voldoende capaciteit en expertise nodig zijn.
Toelichting op consequentie:
De ODBN heeft ingaande het begrotingsjaar 2025 een bezuiniging doorgevoerd die heeft geleid tot een verlaging van de bijdragen van de deelnemers met € 1,4 miljoen, waarvan € 0,5 miljoen betrekking heeft op overheadkosten. Daarnaast heeft de provincie Noord-Brabant in 2024 een onderzoek laten uitvoeren naar verdere bezuinigingsmogelijkheden binnen de overhead. De conclusie van dit onderzoek was dat de ODBN reeds doelmatig en efficiënt is georganiseerd en dat er geen substantiële besparingsmogelijkheden aanwezig zijn die kunnen leiden tot een verdere verlaging van het uurtarief. Tegen deze achtergrond heeft de ODBN de algemene oproep van gemeenten om, in verband met het ravijnjaar, aanvullende bezuinigingen door te voeren niet vertaald in de programmabegroting 2026. Wel zet de ODBN in op verdere kostenbeheersing en efficiencyverbetering door digitalisering van processen en de inzet van Kunstmatige Intelligentie (AI) en Robotisering (RPA). Binnen de kaders van de gemeenschappelijke regeling kan Meierijstad, voor zover het geen wettelijke basistaken betreft, zelf keuzes maken in de omvang van de aan de ODBN opgedragen verzoektaken. Uit de realisatiecijfers tot 1 juli 2026 blijkt dat de inzet op verzoektaken achterblijft bij de urenraming zoals opgenomen in het werkprogramma 2026 ODBN-Meierijstad. Gecombineerd met de ervaring uit voorgaande jaren dat de uiteindelijke afrekening veelal plaatsvindt tegen een lager gedifferentieerd uurtarief dan het in de begroting gehanteerde gemiddelde uurtarief, bestaat op dit moment de verwachting dat het werkprogramma 2026 binnen het beschikbare budget kan worden uitgevoerd. Om die reden is de in de gemeentelijke begroting opgenomen taakstelling van € 150.000 vooralsnog haalbaar, zonder dat dit naar verwachting gevolgen heeft voor de uitvoering van de wettelijke basistaken.