2 Verkeer, vervoer en openbare ruimte

Onderstaande tabel geeft het totaal aan lasten en baten van het programma. Daarnaast worden de toevoegingen en onttrekkingen aan de reserves betrekking hebbend op dit programma weergegeven.

Om toelichtingen op de financiën leesbaar te houden passen we categorieën toe. Voor een nadere uitleg van de categorieën verwijzen we naar hetgeen is vermeld in de inleiding onder "Wat kost het".
De cijfers in onderstaande tabel en toelichtingen moet u als volgt lezen.
Genoemde bedragen met een -: dit is een verslechtering op het saldo;
Genoemde bedragen met een +: dit is een verbetering op het saldo.

Toelichting op financiële afwijkingen > € 50.000

Sommige delen van de riolering zijn niet meer in goede staat. Er wordt dan niet altijd gekozen voor volledige vervanging. Soms is het verstandiger om een klein deel van het riool te repareren. Dit zou de gemeente Meierijstad ieder jaar moeten doen voor een bedrag tussen de € 200.000 en € 250.000 (zogenoemde deelreparaties, deelliners en relining).

De afgelopen vijf jaar zijn zeer weinig deelreparaties en reliningen geplaatst. De redenen daarvoor zijn uiteenlopend en hebben o.a. te maken met de onderbezetting ambtelijke organisatie en extreem natte jaren. Als het te nat is, kan er moeilijk aan het riool gewerkt worden.

De niet uitgegeven gelden zijn in de voorziening beklemde middelen terecht gekomen. Inmiddels hebben we deze werkzaamheden opnieuw aanbesteed en we hebben nieuwe raamcontracten afgesloten. De achterstand in werkzaamheden is € 700.000, waarvan dit jaar € 250.000 in het exploitatiebudget al is opgenomen. De aannemers hebben de capaciteit om direct aan de slag te gaan en nog in 2026 onze achterstand weg te werken.

Het voorstel is om € 450.000 uit de beklemde middelen te onttrekken en daarmee onze achterstand in onderhoud in te halen. Vanaf 2027 zouden we dan weer op de standaard jaarlijkse exploitatiekosten zitten.

Milieustraten
Lasten: +€485.000
Per 1 januari 2026 hebben uitzendkrachten recht op gelijkwaardige arbeidsvoorwaarden en zijn diverse toeslagen verhoogd. Bij de milieustraten, met veel ingehuurd personeel (WSD, IBN, Ziezzo), zijn mede hierdoor de lasten toegenomen. Andere oorzaken zijn hogere indexatie voor transport- en verwerkingskosten en kosten door een na verrekening.

Baten: - €450.000
Aan de batenkant zijn er tegenvallers door het wegvallen van hout als opbrengststroom. De marktprijs van ijzer ligt lager dan begroot, en de opbrengst van papier is lager omdat de schatting van ingezamelde hoeveelheden te hoog was.

Algemene lasten en baten
Lasten: + €125.000
Binnen de algemene posten vallen de lasten hoger uit door stijgende kosten voor transport, mede door hogere brandstofprijzen en de invoering van een kilometerheffing. De indexatie van zowel transport- als verwerkingskosten zijn in het algemeen hoger uitgevallen door marktontwikkelingen. De kosten aan een sociale werkvoorziening zijn hoger door duurdere inzameling en doorberekening van afvalverwerking.

Baten: - €500.000
Voor de afvalstoffenheffing verwachten we een tekort van circa €500.000,-. De oorzaak hiervan is een niet gerealiseerde tariefsverhoging in de afvalstoffenheffing.

Afvalstromen
Lasten: + €850.000
De inzameling van OPK is fors duurder (verdubbeld) geworden per 1 december 2025. Als gemeente zijn we hierbij sterk afhankelijk van de markt en het dalende aanbod. Op het gebied van PMD, GFT en Glas zijn de transport-, verwerkings- en/of overslagkosten deels of allen gestegen.

Baten: - €25.000
De inkomsten voor inzameling van textiel door WSD/de sociale werkvoorziening zijn komen te vervallen. De textielmarkt is ingezakt en het brengt minder op. De kosten en opbrengsten van de textielinzameling vallen tegen elkaar weg.

Gevolgen en aandachtspunten
De implementatie van een nieuw CRM-systeem komt eraan en zal zorgen voor betere gegevensregistratie en sturing op afvalstromen. In de voorbereiding van de begroting 2027 worden deze verbeteringen meegenomen en wordt rekening gehouden met stijgende kosten. Een verhoging van de afvalstoffenheffing in 2027 is onvermijdelijk om kostendekkend te blijven.

In onderstaande tabel staan de eenmalige budgetten van dit programma met daaronder een toelichting als het restant > € 100.000 is.

In het afgelopen jaar hebben we stappen gezet om de verkeersveiligheid en leefbaarheid in onze gemeente te verbeteren. Op basis van verkeerstellingen en parkeeronderzoeken hebben we knelpunten geanalyseerd en directe maatregelen getroffen. Extra verkeersborden, fietsnietjes, spiegels en paaltjes zorgen voor meer veiligheid, duidelijke en overzichtelijke verkeerssituaties.

We bereiden ook grotere projecten voor, zoals veilige schoolzones, de aanleg van grasbetonparkeerplaatsen (die groen en functionaliteit combineren) en de realisatie van snelheidsremmende maatregelen.

Concrete deelprojecten die op de planning staan / reeds in 2026 zijn uitgevoerd, zijn bijvoorbeeld:

- Verkeersplateaus Olland
- Verkeersmaatregelen N.C.B.-laan
- Verkeersmaatregelen Sonseweg
- Kruising Hoofdstraat - Kluisstraat - Groeneweg
- Schoolomgeving Bs. Regenboog, locatie Hoevenbraak

Een medewerker BOR gegevensbeheer is ingehuurd om te ondersteunen. We werken aan het opstellen en implementeren van handboeken voor wegen, civiele kunstwerken, water en speelvoorzieningen. Er is een dashboard gemaakt dat inzicht geeft in de kwaliteit van de data; hier worden nog enkele kleine aanpassingen uitgevoerd. Daarnaast is een mutatiekaart ontwikkeld en in gebruik genomen. De beplanting en monumentale bomen vallen voortaan onder regulier werk en maken geen deel meer uit van dit project.

Op dit moment zijn we bezig met een bordensaneringsplan en onderhoud/vervangingsplan. Naar verwachting zal eind 2026 alles gerealiseerd zijn

Het Voorlopig Ontwerp is gerealiseerd en inmiddels is 10% van de geraamde realisatiekosten beschikbaar gesteld. Voorlopig worden de verdere voorbereidingen uit dit budget bekostigd.

Wegens capaciteitsgebrek is dit project uitgesteld. In 2026 wordt het onderzoek uitgevoerd en zal de riooldatabase worden geactualiseerd met betrekking tot afgekoppeld verhard oppervlak.

Daarnaast doen we mee met het NK-Tegelwippen wat direct bijdraagt aan afkoppelen. Ook gaan we vanaf 2027 in het buitengebied regenwater van het drukriool afkoppelen, hiervan ligt een plan klaar.

We zijn gestart met het participatietraject voor de fonteinen welke we voornemens zijn af te sluiten. De fonteinen welke we willen behouden willen we de uitvoering opstarten.

De werkzaamheden zijn uitgevoerd. Op dit moment wordt gekeken of de vijver nog verder uitgediept moet worden. Ook moet de waterkwaliteit gemonitord worden. Mocht deze niet afdoende zijn, dan zal er alsnog een fontein-/beluchtingspomp geplaatst worden. De planning is dat het project eind 2026 kan worden afgesloten.

Werkzaamheden staan voor 90% ingepland voor uitvoering oktober-december 2026.

In 2025 is het meetnet opgeleverd, het draait nu. Het budget wordt in vier jaar tijd uitgegeven mits de leverancier afspraken met betrekking tot onderhoud nakomt.